Mae cais newydd o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth (FOI) wedi datgelu bod torri rheolau iechyd a diogelwch yn costio mwy na £44 miliwn y flwyddyn i gyflogwyr ym Mhrydain. Datgelodd yr Awdurdod Iechyd a Diogelwch (HSE) fod toriadau difrifol wedi arwain at nifer gynyddol o erlyniadau rhwng 2023 a 2025.
Mae'r ffigurau'n dangos mai rhwng 2021 a 2025, y dirwyon blynyddol cyfartalog i fusnesau oedd £44.1 miliwn y flwyddyn ar gyfartaledd, gyda 2025 yn dangos gostyngiad bychan i £40.9 miliwn. Mewn cyferbyniad, cynyddodd nifer y toriadau difrifol a arweiniodd at gyhuddiadau erlyn dros y tair blynedd diwethaf, gan godi o 428 yn 2023 i 446 yn 2024 ac 496 yn 2025.
Disgwylir i'r niferoedd hyn gynyddu yn 2026. Caiff cyhuddiadau erlyn eu dwyn yn erbyn cwmnïau, perchnogion a chyfarwyddwyr pan fo ymchwiliad er budd y cyhoedd ac yn datgelu toriad difrifol o'r rheoliadau.
Daeth y cais FOI oddi wrth Breathe HR, arbenigwyr mewn rheoli adnoddau dynol a chydymffurfiaeth sy'n cefnogi Mentrau Bach a Chanolig (BBaChau). Mae'n rhybuddio, wrth i gostau barhau i godi i fusnesau bach, y gallai torri rheolau iechyd a diogelwch achosi niwed ariannol difrifol i gwmni.
Roedd cwmnïau adeiladu yn cyfrif am 38% o'r cyhuddiadau erlyn y llynedd, sef y sector mwyaf.
Dywedodd Phil Coxon, Rheolwr Gyfarwyddwr Breathe HR, fod adolygu polisïau a risgiau iechyd a diogelwch efallai ddim y dasg fwyaf cyffrous ar restrau tasgau cyflogwyr, ond bod eu hymchwil yn dangos nad yw'n rhywbeth y gall arweinwyr fforddio ei anwybyddu.
Polisi iechyd a diogelwch da
Mae ei gwmni'n argymell sawl cam cyffredinol y dylai busnesau eu cymryd i barhau i gydymffurfio.
- Creu polisi iechyd a diogelwch, ei adolygu'n rheolaidd a'i gadw mewn man diogel sy'n hawdd i weithwyr gael mynediad ato.
- Penodi un 'person cymwys' clir sy'n gyfrifol yn gyffredinol am iechyd a diogelwch. Sicrhau bod cyfrifoldeb dydd-i-ddydd clir ym mhob safle neu leoliad.
- Cwblhau asesiadau risg addas a digonol ar gyfer pob gweithle, safle a gweithgaredd. Eu hadolygu'n rheolaidd.
- Bod yn barod i ddangos tystiolaeth o'r hyn rydych wedi'i wneud ar gyfer archwiliadau, yswirwyr neu geisiadau cleientiaid. Cadw cofnodion cywir a chyfoes, gan gynnwys olrhain digwyddiadau.
- Sicrhau bod gweithwyr yn gwybod ac yn deall polisi'r cwmni ar iechyd a diogelwch. Arddangos poster cyfraith iechyd a diogelwch ym mhob lleoliad gwaith.
- Cynnal asesiadau risg rheolaidd a rhoi mesurau rheoli ar waith i fynd i'r afael â pheryglon.
- Yn ogystal â pholisi cymorth cyntaf wedi'i ystyried yn dda, dylid bod yn ymwybodol o les gweithwyr. Mae gan gyflogwyr ddyletswydd gofal a rhaid iddynt wneud popeth y gallant yn rhesymol i gefnogi iechyd a lles.
Gellir dod o hyd i argymhellion eraill ar gyfer risgiau penodol ar wefan Breathe HR. https://www.breathehr.com/en-gb/resources/health-and-safety-basics-a-checklist-for-smes
Mae'r llywodraeth wedi cyhoeddi ymateb i'w hymgynghoriad, 'Rhyddhad Adfer Tir' (LRR). Ceisiodd yr adolygiad ddeall a yw'r rhyddhad Treth Gorfforaeth yn parhau i ysgogi ailddatblygu tir a ddatblygwyd o'r blaen, ac a oes angen diwygiadau i sicrhau ei fod yn parhau'n effeithiol, yn hygyrch ac yn cyd-fynd ag arferion adfer modern.
Mae’r llywodraeth wedi cyhoeddi cyfres o ymgyngoriadau ar bolisïau treth a busnes. Mae’n werth bod yn ymwybodol ohonynt, gan eu bod yn ddangosydd da o gyfeiriad polisi’r dyfodol sy’n debygol o effeithio ar fusnesau bach.